Een zaakvoerder en een medewerkster nemen samen de aangiftes en afdrachten door aan een tafel vol papieren

Hoeveel betaalt een KMO aan de overheid?

Hoeveel geld betaalt een kleine of middelgrote onderneming eigenlijk aan de overheid?

Een zeer interessante vraag — en eentje waar je zelden een concreet antwoord op krijgt. Dus laten we het gewoon samen narekenen, aan de hand van één echt bedrijf uit de dagelijkse praktijk. Geen gemiddelde, geen model. Eén jaarrekening, post per post.

Hieronder loop ik de hele berekening door. Wil je ze liever zien met de jaarrekening in beeld, dan staat ze ook op video.

Hoeveel geld geeft een klein of middelgroot bedrijf aan de overheid?Kurt Vandewalle · 12 minuten

Laten we samen eens zien naar een concrete, typische Vlaamse KMO.

Het bedrijf

Dit was de situatie bij een klant van ons, op het moment dat wij er begonnen. Daardoor ken ik ook de interne cijfers.

Een bedrijf actief in de bouw, met ongeveer achttien werknemers. Omzet: 4.640.000 euro. Totale personeelskost: 875.900 euro.

Eerst: wat haalt de zaakvoerder eruit?

Beginnen we aan de kant waar iedereen aan denkt. De zaakvoerder keerde zichzelf 45.000 euro bruto per jaar uit.

Daar hou je als zaakvoerder ongeveer de helft van over: zo’n 22.000 euro netto. Deel je dat door twaalf, dan kom je op 1.800 euro per maand. Maar vergelijk je eerlijk — met een werknemer die ook vakantiegeld en een eindejaarspremie krijgt — dan moet je door veertien delen. En dan is het vergelijkbaar met ongeveer 1.650 euro netto per maand.

Zijn vrouw werkte ook mee in de zaak en verdiende iets minder. Allebei werkten ze duidelijk meer dan een normale voltijdse: de zaak stopte nooit. Ze reden met een BMW X5 van het bedrijf en hadden een gsm van het werk.

Samen, na aftrek van de extra belasting op het voordeel van alle aard voor die wagen, haalden ze met twee personen ongeveer 36.000 euro netto per jaar uit de vennootschap. Daar stopte het zowat.

Onthoud dat getal even: 36.000 euro. We komen er op het einde op terug.

“Maar dat is toch bijzonder weinig?”

Dat is het ook. En je zou verbaasd zijn hoeveel zaakvoerders zichzelf zo’n beperkt loon uitkeren — vaak net omwille van het bedrijf, om het zo gezond mogelijk te houden.

Om het scherp te stellen: de werfleiders in dit bedrijf verdienden ongeveer twee keer meer dan de zaakvoerder. En dat is geen uitzondering. Het gebeurt vrij vaak dat de sterkere werknemers in een kleine of middelgrote onderneming duidelijk meer verdienen dan de eigenaar. Dat is geen waardeoordeel van mijn kant — ik stel gewoon vast dat het dikwijls zo is, zeker bij bedrijven waar wij beginnen.

Nu zeg je misschien: “ja maar Kurt, ze verhogen ondertussen ook de waarde van hun zaak.” Dat klopt. Als ze die zaak slim uitbouwen tenminste — en daar helpen wij bedrijfsleiders bij. Gebeurt dat niet, wat ook wel eens voorvalt, dan is die zaak nagenoeg niets waard. En na een paar serieuze tegenslagen kan een ondernemer ook alles verliezen.

En nu de andere kant

Hoeveel geld creëert dit bedrijf voor de staat? We blijven in jaarcijfers rekenen, en we tellen onderweg op.

  1. De bedrijfswagen. De zaakvoerder betaalde zelf al zo’n 8.000 euro voordeel van alle aard voor zijn auto, wat neerkomt op ongeveer 4.000 euro belasting.
    Tussenstand: € 4.000
  2. Hun eigen lonen. Op het loon van hen tweeën samen was al pakweg 36.000 euro aan belasting en sociale zekerheid betaald.
    Tussenstand: € 40.000
  3. De vennootschapsbelasting. Op de resultatenrekening staat dat het bedrijf 71.648 euro vennootschapsbelasting betaalde.
    Tussenstand: € 111.648

Samen begint dat toch al een klein beetje aan te tikken, niet waar?

Maar stopt het daar? Nee.

Het grootste stuk: wat loonlasten de overheid opleveren

Dit bedrijf stelt achttien mensen te werk, met een totale personeelskost van 875.900 euro per jaar. Om te begrijpen wat daarvan naar de overheid gaat, volstaat één loonbriefje.

  1. De werknemer ziet 3.000 euro bruto staan. Daar gaan de bedrijfsvoorheffing en zijn RSZ-bijdrage af, zodat hij ongeveer 2.000 euro netto overhoudt. Er gaat dus zo’n 1.000 euro per maand naar de overheid.
  2. De werkgever betaalt daar nog eens bovenop. Ongeveer een derde aan patronale bijdragen, dus nog eens zo’n 1.000 euro. De werkelijke loonkost voor de werkgever ligt daarmee rond de 4.000 euro per maand.
  3. Tel op. Bij een brutoloon van 3.000 euro op het loonstrookje ontvangt de overheid ongeveer 2.000 euro. De werknemer houdt er 2.000 euro aan over.

Het zou ons te ver leiden om alles tot in detail te bekijken, maar als vuistregel kun je stellen dat ongeveer de helft van de totale personeelskost naar de overheid gaat. Van die 875.900 euro is dat dus zo’n 437.500 euro, in de vorm van sociale lasten en belastingen.

En zonder de activiteit van dit bedrijf bestaat die tewerkstelling niet. Dan wordt dat geld niet gecreëerd.

Tussenstand: € 549.148

En dan de btw op 4,6 miljoen omzet

Zonder de activiteit van de onderneming wordt er ook geen btw betaald. Dit bedrijf draaide dat jaar 4.640.000 euro omzet.

In de bouw betalen sommige klanten 6 procent btw en andere 21 procent. Houden we het eenvoudig en nemen we aan dat het half om half is, dan ontvangt de overheid 626.400 euro btw. Daar gaat de aftrekbare btw af — in dit geval 493.920 euro — zodat het bedrijf door zijn activiteit 132.480 euro te betalen btw genereert.

Maar let op wat daar gebeurt. Die afgetrokken btw is niet verdwenen: die hebben de leveranciers afgedragen, op omzet die ze dankzij dit bedrijf konden draaien. Dat is nog eens 493.920 euro, één rij verder in de keten.

En stel nu dat dit bedrijf uitsluitend zou factureren aan 21 procent, zoals de meeste bedrijven doen. Dan realiseert het 974.400 euro te betalen btw, min diezelfde 493.920 aftrekbare btw — oftewel 480.480 euro.

Tussenstand: € 681.628. In het scenario met uitsluitend 21 procent btw: € 1.029.628.

Wat we hier níét hebben meegeteld

Er stromen nog een reeks andere belastingen naar de overheid doordat deze onderneming bestaat. Denk aan alles wat vasthangt aan de bedrijfswagens en de camionettes. Denk aan de kilometerheffing, de provinciebelastingen, en nog een aantal die je zelf wel kunt aanvullen.

Die laten we hier gewoon buiten beschouwing. De cijfers hieronder zijn dus eerder een ondergrens dan een bovengrens.

De rekening: 681.000 euro per jaar

Samengevat. De zaakvoerder en zijn vrouw ontvingen samen pakweg 36.000 euro netto per jaar, en reden met een X5 van de zaak. Bouwen ze hun bedrijf slim uit, dan vergroten ze daarnaast de waarde ervan. Doen ze dat niet, dan niet.

En de overheid?

Wat de overheid ontvangt, per jaarBedrag
Lasten en belastingen op de lonen van het personeel€ 437.500
Btw (helft aan 6 %, helft aan 21 %)€ 132.480
Vennootschapsbelasting€ 71.648
Belasting en sociale zekerheid op het loon van de zaakvoerders€ 36.000
Belasting op het voordeel van de bedrijfswagen€ 4.000
Totaal€ 681.000
Zelfde bedrijf, maar alles aan 21 % btw€ 1.029.000
Daarbovenop: btw die leveranciers konden afdragen dankzij deze activiteit€ 493.920
  • loonlasten personeel
  • btw
  • vennootschapsbelasting
  • lonen zaakvoerders
waar de 681.000 euro vandaan komt
0255075100 %

Bijna twee derde komt uit de loonlasten — precies het stuk dat bijna nooit wordt meegerekend als het gaat over “wat een bedrijf bijdraagt”.

En onthoud: dit zijn allemaal jaarcijfers. Ze keren elk jaar terug. Groeit het bedrijf, dan groeien ze mee.

19×

Zoveel meer dan de zaakvoerder en zijn vrouw samen overhielden, ging er dat jaar naar de overheid. Factureert het bedrijf alles aan 21 procent btw, dan is het 29 keer meer.één bedrijf, één boekjaar, post per post

Wat denk je als je dit ziet?

Eerlijk gezegd vind ik het raar dat zulke feiten nooit door de publieke media worden verkondigd. Toch niet bij mijn weten.

Dit zijn feiten, gebaseerd op een reëel voorbeeld. En je kunt diezelfde oefening gerust maken met andere bedrijven — met je eigen jaarrekening bijvoorbeeld. Eén bedrijf is natuurlijk geen statistiek: dit is één sector, één boekjaar, en die vuistregel over de personeelskost blijft een vuistregel. Maar de verhoudingen liggen zelden fundamenteel anders.

Wil je de bredere cijfers erbij, dan staat hier wat precies als KMO telt, en welke definitie wanneer geldt — want ook dat verschilt naargelang wie het vraagt: de subsidieverstrekker, de boekhoudwet of de fiscus.

Ik hoop dat journalisten, politici en overheidsmedewerkers zien en appreciëren wat kleine en middelgrote ondernemingen opleveren aan de overheid. En ik hoop dat dat vertaald mag worden in respect voor de ondernemer, ook bij het nemen van politieke beslissingen. Een beetje meer liefde voor de ondernemer zou geen kwaad kunnen.

En wij van onze kant

Wij helpen ondernemers om met diezelfde noeste arbeid meer vruchten te creëren. Niet door harder te werken, want hard werken doen ze meestal al — en nog harder werken is vaak helemaal de oplossing niet.

De oplossing is heel vaak: slimmer werken. Door te focussen op de juiste groeihefbomen, de juiste acties, en de juiste profilering — op datgene waarin je als bedrijf echt uitblinkt.

Wil je dat in jouw bedrijf, neem gerust contact. We zitten dan eens verkennend samen.

Vraag een verkennend gesprek aan →

Andere artikels: