Genormaliseerde EBITDA berekenen: zo toon je de echte winstgevendheid van je KMO
Je EBITDA zegt niet alles. Een koper kijkt naar de genormaliseerde EBITDA: de opgeschoonde winst die toont wat je bedrijf écht waard is. Hier lees je hoe je die berekent, en waarom het verschil maakt bij je verkoopprijs.
Je hebt jarenlang aan je bedrijf gebouwd. Maar als je wilt verkopen, telt jouw boekhoudkundige winst nauwelijks. Een koper — of het nu een concurrent, een investeerder of een managementteam is — kijkt naar één ding: hoeveel cashflow kan dit bedrijf genereren zonder dat de huidige eigenaar er nog in staat?
Dat antwoord vind je niet in je gewone resultatenrekening. Je vindt het in de genormaliseerde EBITDA. En die berekenen is een vak apart.
Wat is EBITDA, en waarom gebruiken kopers het?
EBITDA staat voor earnings before interest, taxes, depreciation and amortization. In gewoon Nederlands: je bedrijfswinst vóór rentelasten, belastingen en afschrijvingen. De rauwe operationele winst van je bedrijf.
Kopers gebruiken EBITDA omdat het een goede vergelijkingsbasis biedt tussen bedrijven. Het elimineert de invloed van hoe je de financiering hebt gestructureerd, hoe je afschrijft en welk belastingregime je volgt. Wat overblijft is de echte verdienkracht van de operaties.
“EBITDA is de taal van de overnamemarkt. Als je die niet spreekt, zit je met een taalbarrière aan de onderhandelingstafel.”
Gewone versus genormaliseerde EBITDA
De gewone EBITDA is een boekhoudkundig getal. De genormaliseerde EBITDA is een economisch getal. Die twee kunnen flink uiteenlopen — in beide richtingen.
Stel dat je jezelf als zaakvoerder een symbolisch loon van € 24.000 per jaar uitkeert. Je boekhoudkundige EBITDA ziet er dan fantastisch uit. Maar dat loon ligt veel lager dan gebruikelijk in een gelijkaardig bedrijf. Is het marktconforme loon € 100.000, dan is de echte winst € 76.000 lager dan de EBITDA deed vermoeden.
Omgekeerd geldt hetzelfde. Liepen je privéwagen, je tennisclub of de verbouwing van je vakantiewoning via de zaak, dan is je boekhoudkundige EBITDA juist te laag. Die kosten hebben niets te maken met het bedrijf dat de koper overneemt.
De definitie. De genormaliseerde EBITDA is de EBITDA na het verwijderen van alle eenmalige, niet-representatieve of persoonsgebonden elementen die het resultaat vertekenen. Ze toont wat een toekomstige eigenaar met dit bedrijf kan verdienen.
De meest voorkomende correcties bij KMO’s
- Ondernemersloon te laag. Je betaalt jezelf minder dan een externe manager zou kosten. Het verschil wordt in mindering gebracht.
- Privékosten via de zaak. Wagen, smartphone, restaurants, vakantiewoning, lidmaatschappen — alles wat privé is maar zakelijk geboekt werd.
- Eenmalige uitzonderlijke kosten. Grote reparaties, juridische geschillen, opzeggingsvergoedingen die niet structureel zijn.
- Eenmalige uitzonderlijke opbrengsten. Meerwaarde op de verkoop van activa, subsidies, eenmalige grote opdrachten die niet herhaalbaar zijn.
- Lonen aan familieleden boven marktwaarde. Verdient een familielid meer dan de markt voor dezelfde functie betaalt, dan is het verschil een privévoordeel.
- Niet-marktconforme huur. Zit je pand in een aparte vennootschap en betaal je te weinig of te veel huur, dan wordt dat gecorrigeerd naar de marktprijs.
- Overmatige managementfee. Kosten betaald aan een holding of patrimoniumvennootschap zonder reële tegenprestatie.
Een volledig praktijkvoorbeeld
Stap 1 — de boekhoudkundige EBITDA
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Nettoresultaat (na belasting) | € 86.000 |
| + Vennootschapsbelasting | € 28.000 |
| + Rentelasten (lening machinepark) | € 14.000 |
| + Afschrijvingen en waardeverminderingen | € 52.000 |
| EBITDA (boekhoudkundig) | € 180.000 |
Stap 2 — de correcties toepassen
| Correctie | Bedrag |
|---|---|
| Vertrekpunt: boekhoudkundige EBITDA | € 180.000 |
| − Correctie zaakvoerdersloon (marktloon € 120K, huidig loon € 60K) | − € 60.000 |
| + Privéwagen zaakvoerder (kosten en voordelen) | + € 18.000 |
| + Eenmalige verbouwing kantoor (niet structureel) | + € 22.000 |
| + Managementfee holding | + € 15.000 |
| − Eenmalige subsidie investeringspremie | − € 8.000 |
| Genormaliseerde EBITDA | € 167.000 |
Het verschil lijkt op het eerste gezicht niet groot: van € 180.000 naar € 167.000. Maar bij een multiple van 5 scheelt dat € 65.000 op de verkoopprijs. En in de omgekeerde richting: spelen de correcties in jouw voordeel — veel privékosten via de zaak, een laag loon — dan kan de genormaliseerde EBITDA juist hóger uitvallen dan de boekhoudkundige.
Van genormaliseerde EBITDA naar een verkoopprijs
Zodra je de genormaliseerde EBITDA kent, is de stap naar een indicatieve verkoopprijs relatief eenvoudig: je vermenigvuldigt met een sector- en groottespecifieke factor, de multiple. Maar die multiple is zelf niet in steen gebeiteld. Ze hangt af van factoren die de risicoperceptie van de koper bepalen:
- Hoe afhankelijk is het bedrijf van jou?
- Hoe stabiel en voorspelbaar is de omzet?
- Wat is de groeitrend van de laatste jaren?
- Hoe sterk is het management?
Drie valkuilen die vaak voorkomen
1. Alleen de correcties in eigen voordeel meenemen
Sommige zaakvoerders “vergeten” de correcties die de EBITDA verlagen, zoals het feit dat ze zichzelf te weinig betalen. Dat leidt tot een te hoge vraagprijs die tijdens de due diligence alsnog naar beneden gaat. Dat ondermijnt je onderhandelingspositie en het vertrouwen van de koper. Eerlijkheid vanaf het begin is altijd de betere keuze.
2. Slechts één jaar normaliseren
Kopers willen meestal drie jaar zien. Niet uit wantrouwen, maar omdat één jaar een toevalstreffer kan zijn. Een sterke genormaliseerde EBITDA over drie opeenvolgende jaren is veel overtuigender dan één goed jaar. Begin dus vroeg genoeg met normaliseren — idealiter drie tot vier jaar voor je verkoopbeslissing.
3. Het zelf doen zonder externe expertise
Je accountant kent de boekhouding, maar niet altijd de overnamemarkt. Een externe adviseur kent de correcties die kopers standaard toepassen en kan je helpen het verhaal achter de cijfers te vertellen. Dat verhaal is net zo belangrijk als de cijfers zelf.
De genormaliseerde EBITDA is je visitekaartje
Wanneer je een koper aan tafel krijgt, is de genormaliseerde EBITDA het eerste wat hij wil zien. Het is het getal dat bepaalt of hij verder wil praten, en voor welk bedrag. Een goed onderbouwde, eerlijk genormaliseerde EBITDA geeft je geloofwaardigheid, versterkt je onderhandelingspositie en versnelt het hele overnameproces.
De moeite die je steekt in een correcte normalisatie, verdien je terug in een hogere prijs en minder verrassingen tijdens de due diligence. Dat is een van de best geïnvesteerde uren in je verkooptraject.